Hałdy górnicze

Katowickie szczyty "Beskidu Hałdowego"

Hałdy w krajobrazie Katowic i sąsiednich przemysłowych miast nie są niczym dziwnym, jednak dla osób spoza Górnego Śląska mogą wydać się czymś czego zupełnie się nie spodziewali. Te usypane z odpadów kopalnianych wzgórza wyglądają zjawiskowo - ni to małe szczyty górskie, ni to wygasłe wulkany... Dzisiaj częściowo zrekultywowane i porośnięte, wciąż mają swój przemysłowy, księżycowy klimat. Długo jeszcze ten wygląd będzie się mocno wyróżniał, ponieważ hałdy obrasta typowa dla nieużytków roślinność ruderalna - taka trochę stepowa.

Z uwagi, że hałdy usypywano zazwyczaj na ograniczonym, zurbanizowanym terenie, formowano je wysoko. Dlatego te wzgórza są nierzadko bardzo strome i podejście na ich szczyt może być wymagające. Nie bez powodu niektórzy mówią więc o „zdobywaniu szczytów” hałd, a cały ten hałdowy „łańcuch górski” nazywają przewrotnie Beskidem Hałdowym. Jedno jest pewne - każdy kto wdrapie się na hałdę na pewno zachwyci się tym jakie umożliwiają one dalekie widoki. Z górnośląskich hałd dostrzeżemy nie tylko najbliższe Beskidy, ale też polskie i słowackie Tatry, a także najwyższe szczyty po stronie czeskiej.

Katowice mogą pochwalić się trzema wysokimi hałdami. Pierwszą co do wysokości jest położona najbliżej centrum, niedleko za Spodkiem, Hałda Wełnowiecka, zwana też Alpami - nie jest najwyższa, ale leży na wzniesieniu, więc sięga 316 m n.p.m. Drugą jest Hałda Murckowska z wysokością 330 m n.p.m. i tu już można poczuć się bardziej górsko, ponieważ sięga ona od podstawy 50 m. Najwyższą i największą w Katowicach jest Hałda w Kostuchnie - sięga 339 m n.p.m., a od podstawy ma prawie 60 metrów. Warto zwrócić też uwagę na Hałdę Panewnicką - niską, ale wielką, przy granicy Katowic, już w Mikołowie.

Górnośląskie hałdy pokopalniane stanowią nie tylko odciśnięte w krajobrazie spektakularne dziedzictwo przemysłowej przeszłości regionu, ale coraz większą atrakcję turystyczną i doskonałe punkty widokowe. Zdobywając „Beskid Hałdowy” poza Katowicami na pewno warto wejść na hałdę Skalny w Łaziskach Górnych, oferującą jedne z najpiękniejszych widoków, dzięki swoim aż 92 metrom od podstawy przy wysokości 389 m n.p.m. Natomiast najwyższa śląska hałda Szarlota w Rydułtowach nie tylko z daleka wygląda jak wielka egipska piramida, ale też jest praktycznie tak samo wysoka jak Wielka Piramida w Gizie - ma 134 m, sięgając 403 m n.p.m.