Dzielnica Murcki ma obecnie głównie mieszkaniowy charakter. Obok nowszej zabudowy znajdują się tu również obiekty zabytkowe, a także tereny rekreacyjne i przyrodniczo chronione, jak stary Las Murckowski, czyli najprawdziwszy rezerwat przyrody.
Dzielnica leży przy granicy miasta z Mysłowicami i Tychami, a od centrum miasta i innych sąsiednich terenów zabudowanych oddziela je szeroki pas otaczających ją terenów leśnych.
Katowicka dzielnica Murcki to miejsce, które zachwyca swoim spokojem, zielenią oraz bogatą historią. Jednym z głównych punktów przyciągających odwiedzających jest malowniczy rezerwat przyrody „Las Murckowski”. To jeden z najstarszych kompleksów leśnych w Polsce, w którym można podziwiać imponujące, wiekowe buki oraz rzadkie gatunki roślin i zwierząt. W lesie znajdują się również liczne szlaki piesze i rowerowe, które stanowią doskonałą propozycję na aktywny wypoczynek w otoczeniu przyrody.
Murcki to także dzielnica o bogatym dziedzictwie przemysłowym. Warto zobaczyć pozostałości po dawnych zakładach górniczych, które przez lata były sercem dzielnicy. Kopalnia Węgla Kamiennego „Murcki”, chociaż już zamknięta, pozostawiła za sobą interesującą architekturę przemysłową, w tym wieże wyciągowe i budynki techniczne. Te świadectwa przeszłości przypominają o czasach, gdy Murcki były ważnym ośrodkiem górniczym.
Spacerując po Murckach, można natknąć się na liczne zabytkowe budynki, w tym piękne familoki, które powstały na początku XX wieku dla pracowników kopalni. Jednym z najważniejszych zabytków jest neogotycki kościół św. Jana Chrzciciela, który zachwyca swoją architekturą i bogatym wnętrzem. Świątynia jest nie tylko miejscem modlitwy, ale także ważnym punktem integracyjnym dla lokalnej społeczności.
Dzielnica Murcki oferuje również wiele możliwości aktywnego wypoczynku. Na jej terenie znajduje się stadion lekkoatletyczny, boiska sportowe oraz place zabaw dla dzieci. Warto odwiedzić także mniejsze, lokalne skwery i parki, które są idealnym miejscem na piknik czy chwilę relaksu. Dla miłośników sportów zimowych przygotowano górkę saneczkową, która w okresie zimowym przyciąga całe rodziny. Wszystkie te atrakcje sprawiają, że Murcki są miejscem, które łączy historię, przyrodę i nowoczesne udogodnienia.
Rezerwat Przyrody Las Murckowski to unikalny obszar chroniony położony w południowej części Katowic, w dzielnicy Murcki. Został utworzony w 1953 roku, aby chronić fragment naturalnych lasów bukowych oraz rzadkie gatunki roślin i zwierząt występujących na tym terenie. Rezerwat zajmuje powierzchnię około 100 hektarów i stanowi jeden z najstarszych kompleksów leśnych na Górnym Śląsku. Charakterystycznym elementem rezerwatu są stare buki, niektóre liczące ponad 150 lat, które tworzą majestatyczny krajobraz i zapewniają siedlisko dla licznych gatunków ptaków, owadów i ssaków.
Rezerwat Las Murckowski przyciąga miłośników przyrody, spacerów i turystyki rowerowej. Przez teren rezerwatu przebiegają ścieżki edukacyjne, które pozwalają poznać różnorodność fauny i flory tego miejsca. Szczególną uwagę zwracają unikalne gatunki roślin, takie jak wawrzynek wilczełyko czy lilia złotogłów. Rezerwat jest również miejscem badań naukowych oraz działań edukacyjnych, które promują świadomość ekologiczną. Dzięki bliskości miasta stanowi idealne miejsce na relaks w otoczeniu przyrody, oferując jednocześnie szansę na odkrycie jednego z najbardziej urokliwych zakątków Katowic.
Murcki, obecnie jedna z dzielnic Katowic, ma swoje korzenie w XVIII wieku, kiedy to powstała niewielka osada leśna. Jej rozwój zapoczątkował pruski król Fryderyk II, który w 1755 roku założył tutaj jedną z pierwszych kopalń węgla kamiennego na Górnym Śląsku – „Emanuelssegen”, później znaną jako Kopalnia „Murcki”. Dzięki bliskości bogatych złóż węgla oraz dogodnej lokalizacji wśród lasów, osada szybko zaczęła się rozwijać jako ośrodek przemysłowy.
W XIX wieku Murcki stały się jednym z najważniejszych ośrodków górniczych w regionie. Dla pracowników kopalni zaczęto budować osiedla robotnicze, w tym charakterystyczne familoki, które dziś stanowią dziedzictwo architektoniczne dzielnicy. Infrastruktura przemysłowa przyciągała nowych mieszkańców, co wpłynęło na dynamiczny rozwój osady. W 1913 roku w Murckach powstał kościół św. Jana Chrzciciela, który stał się nie tylko miejscem kultu, ale także centrum życia społecznego i kulturalnego.
Po II wojnie światowej Murcki przez pewien czas funkcjonowały jako samodzielne miasto, jednak w 1951 roku zostały włączone do Katowic jako ich południowa dzielnica. Zamknięcie kopalni w latach 90. XX wieku oznaczało koniec epoki przemysłowej, ale otworzyło nowe możliwości rozwoju. Dziś Murcki łączą historyczne dziedzictwo z nowoczesnością – lasy, rezerwaty przyrody oraz zabytki przemysłowe przyciągają zarówno mieszkańców, jak i turystów, którzy chcą poznać tę unikalną część Katowic.
Powyższy materiał filmowy jest częścią wartościowego cyklu reporterskiego kanału Śląska.tv
Fot. tła: Marek Mróz, Kattowitzer Buchdr. und Verl
Fot. galerii: Marek Mróz, Heidi Meudt, Andrzej Otrębski