Za oknem smog, a w domu... uważajmy na czad

2024-12-28

Na podstawie wyników pomiarów jakości powietrza, prognoz jakości powietrza oraz prognoz meteorologicznych, na obszarze m.in. miasta Katowice, ze względu na pył zawieszony PM10, prognozowana jest dzisiaj zła jakość powietrza, szczególnie w godzinach porannych, wieczornych i nocnych.

Od godz. 09.00 dnia 28.12.2024 r. do godz. 24.00 dnia 28.12.2024 r. występuje ryzyko wystąpienia przekroczenia poziomu informowania (100 μg/m3) dla pyłu zawieszonego PM10 w powietrzu. Pogorszenie jakości powietrza prognozowane jest nie tylko w Katowicach, ale w województwie śląskim obejmują również powiat miasto Bielsko-Biała, powiat miasto Chorzów, powiat miasto Mysłowice, powiat miasto Siemianowice Śląskie, powiat lubliniecki, powiat kłobucki, powiat miasto Tychy, powiat bieruńsko-lędziński, powiat zawierciański, powiat myszkowski, powiat żywiecki.

Możliwe negatywne skutki dla zdrowia

Osoby cierpiące z powodu chorób serca mogą odczuwać pogorszenie samopoczucia np. uczucie bólu w klatce piersiowej, brak tchu, znużenie. Osoby cierpiące z powodu przewlekłych chorób układu oddechowego mogą odczuwać przejściowe nasilenie dolegliwości, w tym kaszel, dyskomfort w klatce piersiowej, nasilenie się objawów ataków astmy.

Podobne objawy mogą wystąpić również u osób zdrowych. W okresach wysokich stężeń pyłu zawieszonego w powietrzu zwiększa się ryzyko infekcji dróg oddechowych.

Zalecane środki ostrożności

● rozważ ograniczenie intensywnego wysiłku fizycznego na zewnątrz jeśli odczuwasz pieczenie w oczach, kaszel lub ból gardła,
● ogranicz wietrzenie pomieszczeń,
● unikaj działań zwiększających zanieczyszczenie powietrza, np. palenia w kominku.

Jeśli należysz do osób szczególnie wrażliwych:
● ogranicz intensywny wysiłek fizyczny na zewnątrz,
● nie zapominaj o normalnie przyjmowanych lekach,
● osoby z astmą mogą częściej odczuwać objawy (duszność, kaszel, świsty) i potrzebować swoich leków częściej niż normalnie,
● ogranicz wietrzenie pomieszczeń,
●unikaj działań zwiększających zanieczyszczenie powietrza, np. palenia w kominku.

Zaleca się również:
- zwiększenie nadzoru nad osobami przewlekle chorymi, w tym niepełnosprawnymi,
- prowadzenie szerokiej edukacji adresowanej przede wszystkim do uczniów szkół podstawowych, średnich oraz ich prawnych opiekunów, dotyczącej problemu zanieczyszczonego powietrza oraz możliwych zachowań i czynności zmniejszających ryzyko narażenia na wysokie stężenia zanieczyszczeń w tym pyłu zawieszonego,

W przypadku nasilenia objawów chorobowych zalecana jest konsultacja z lekarzem. Bieżące informacje o zanieczyszczeniu powietrza dostępne są na tej stronie.

Tak wygląda smog nad Katowicami:

Sezon grzewczy trwa — jak nie zatruć się czadem

Trwa długi okres zimowy, a co za tym idzie palenie w kominkach, piecach czy korzystanie z grzewczych urządzeń gazowych. Niestety co roku śmiercionośny czad zbiera swoje tragiczne żniwo. Zróbmy wszystko, aby w tym roku właściwie zabezpieczyć siebie i swoich bliskich przed tym cichym zabójcą.

Tlenek węgla powstaje podczas procesu niepełnego spalania materiałów palnych, które występuje przy niedostatku tlenu w otaczającej atmosferze. Ma silne własności toksyczne. Gromadzi się głównie pod sufitem, ponieważ ma nieco mniejszą gęstość od powietrza.

Niebezpieczeństwo zaczadzenia wynika z faktu, że tlenek węgla:
● jest gazem niewyczuwalnym zmysłami człowieka (bezwonny, bezbarwny i pozbawiony smaku);
● blokuje dostęp tlenu do organizmu, poprzez zajmowanie jego miejsca w czerwonych ciałkach krwi, powodując przy długotrwałym narażeniu (w większych dawkach) śmierć przez uduszenie.

Głównym źródłem zatruć w budynkach mieszkalnych jest niesprawność przewodów kominowych: wentylacyjnych i dymowych. Wadliwe działanie wspomnianych przewodów może wynikać z:
● ich nieszczelności;
● braku konserwacji, w tym czyszczenia;
● wad konstrukcyjnych;
● niedostosowania istniejącego systemu wentylacji do standardów szczelności stosowanych
● okien i drzwi, w związku z wymianą starych okien i drzwi na nowe.

Powyższe może prowadzić do niedrożności przewodów, braku ciągu, a nawet do powstawania zjawiska ciągu wstecznego, polegającego na tym, że dym, zamiast wydostawać się przewodem kominowym na zewnątrz, cofa się z powrotem do pomieszczenia.

Co zrobić, aby uniknąć zaczadzenia?

W celu uniknięcia zaczadzenia należy:
● przeprowadzać kontrole techniczne, sprawdzać szczelność przewodów kominowych, systematycznie je czyścić;
● użytkować sprawne techniczne urządzenia, w których odbywa się proces spalania, zgodnie z instrukcją producenta;
● stosować urządzenia posiadające stosowne dopuszczenia w zakresie wprowadzenia do obrotu. W sytuacjach wątpliwych należy żądać okazania wystawionej przez producenta lub importera urządzenia deklaracji zgodności, czyli dokumentu zawierającego informacje o specyfikacji technicznej oraz przeznaczeniu i zakresie stosowania danego urządzenia;
● nie zaklejać i nie zasłaniać w inny sposób kratek wentylacyjnych;
● w przypadku wymiany okien na nowe, sprawdzić poprawność działania wentylacji, ponieważ nowe okna są najczęściej o wiele bardziej szczelne w stosunku do wcześniej stosowanych w budynku i mogą pogarszać wentylację;
● systematycznie sprawdzać ciąg powietrza, choćby poprzez przykładanie kartki papieru do otworu bądź kratki wentylacyjnej; jeśli nic nie zakłóca wentylacji, kartka powinna przywrzeć do otworu lub kratki;
● często wietrzyć pomieszczenie, w których odbywa się proces spalania (kuchnie, łazienki wyposażone w termy gazowe), a najlepiej zapewnić, nawet niewielkie, rozszczelnienie okien.