Seksistowski program edukacyjny. Kontrowersje wokół nauki nowych technologii
Organizowana przez Fundację Perspektywy we współpracy z firmą Stellantis i pod patronatem Ministerstwa Edukacji oraz prezydentki Gliwic, ma bez wątpienia wiele atutów. Ale tylko jeśli masz "właściwą płeć".
Program uczy programowania, pracy projektowej i wykorzystania sztucznej inteligencji, a jego uczestniczki zyskują realny kontakt z nowoczesnymi technologiami. Problem polega jednak na tym, że adresatkami inicjatywy są wyłącznie dziewczęta. Chłopcy – mimo że formalnie uczą się w tych samych szkołach i mierzą się z podobnymi wyzwaniami edukacyjnymi – zostali z programu całkowicie wykluczeni.
To wykluczenie rodzi pytania, które coraz częściej pojawiają się w debacie publicznej: czy wspieranie jednej płci kosztem drugiej rzeczywiście wyrównuje szanse, czy raczej pogłębia szkolne nierówności? Współczesne dane edukacyjne pokazują, że to właśnie chłopcy coraz częściej mają trudności w systemie szkolnym. Statystyki są jednoznaczne: to oni częściej mają problemy z nauką, częściej wypadają z systemu edukacji i rzadziej kontynuują naukę na poziomie wyższym. W konsekwencji na polskich uczelniach od lat dominują kobiety, a mężczyźni częściej wybierają wcześniejsze wejście na rynek pracy zamiast dalszego kształcenia.
W tym kontekście programy kierowane wyłącznie do dziewcząt – nawet jeśli wynikają z dobrych intencji – zaczynają budzić uzasadnione wątpliwości. Chłopcy w szkołach bywają stygmatyzowani jako „słabsi uczniowie”, mniej zdyscyplinowani i gorzej rokujący edukacyjnie. Jednocześnie to do dziewcząt trafia coraz większa część dedykowanych programów wsparcia, grantów i inicjatyw rozwojowych, szczególnie w obszarach STEM i nowych technologii. Efekt jest paradoksalny: płeć żeńska, która statystycznie radzi sobie dziś lepiej w edukacji, otrzymuje dodatkowe narzędzia rozwoju, podczas gdy ta bardziej zagrożona edukacyjnym wykluczeniem pozostaje poza systemem wsparcia.
Nie oznacza to oczywiście, że dziewczęta nie powinny być zachęcane do nauki programowania czy pracy w sektorze technologicznym. Problem pojawia się wtedy, gdy wsparcie jest projektowane w sposób zero-jedynkowy: „dla dziewczyn” albo „dla chłopców”, zamiast odpowiadać na realne potrzeby młodych ludzi niezależnie od płci. W przypadku Szkoły Zimowej w Gliwicach trudno oprzeć się wrażeniu, że kryterium płci zastąpiło kryterium faktycznego deficytu edukacyjnego.
Dyskusja o równości w edukacji coraz częściej wymaga więc zmiany perspektywy. Równość nie polega na uprzywilejowaniu jednej grupy, lecz na dostrzeganiu tych, którzy realnie potrzebują wsparcia – nawet jeśli nie wpisują się w dominującą narrację. Jeśli rzeczywiście zależy nam na nowoczesnej, inkluzywnej edukacji i zrównoważonym rozwoju kompetencji cyfrowych, być może nadszedł czas, by zapytać: dlaczego w tak wielu programach edukacyjnych wciąż brakuje miejsca dla chłopców?
Program skierowany jest do uczennic szkół ponadpodstawowych, a rekrutacja prowadzona jest indywidualnie do 8 lutego, przy ograniczonej liczbie miejsc. Zimowa Szkoła Online to tygodniowy, intensywny cykl zajęć realizowanych w czasie ferii szkolnych w formule projektowej, przypominającej mini-hackathon. Uczestniczki będą pracować zespołowo nad własnymi pomysłami, poznając w praktyce realia pracy w branży technologicznej. Zajęcia odbywać się będą zdalnie na platformie Zoom, w godzinach 9.00–14.30, a najlepsze projekty zostaną nagrodzone.
W trakcie programu dziewczęta rozwiną kompetencje pracy zespołowej i projektowej, nauczą się korzystać z nowoczesnych narzędzi cyfrowych oraz rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. Swoje pomysły będą konsultować z ekspertkami, a na zakończenie przygotują i zaprezentują efekty swojej pracy. Zajęcia realizowane są na dwóch poziomach zaawansowania, wybieranych podczas rekrutacji w zależności od posiadanych umiejętności.
Poziom beginner przeznaczony jest dla osób rozpoczynających naukę programowania i obejmuje m.in. podstawy języka Python, tworzenie prostych interfejsów oraz wprowadzenie do AI. Poziom intermediate skierowany jest do uczestniczek z doświadczeniem i koncentruje się na pracy z API, integracji sztucznej inteligencji z aplikacjami oraz realizacji bardziej zaawansowanych projektów.
Podsumowanie programu i wręczenie certyfikatów zaplanowano na pierwszą połowę marca na Politechnice Śląskiej w Gliwicach.
W Metropolii, Natalia Tomecka, Fot. Perspektywy Women in Tech
